Shloka 109
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
नित्योद्धिग्ना: प्रजा यस्य करभारप्रपीडिता: । अनर्थवविप्रलुप्पन्ते स गच्छति पराभवम्
nityoddhignāḥ prajā yasya karabhāra-prapīḍitāḥ | anarthavavipraluppante sa gacchati parābhavam ||
നികുതിഭാരത്തിൽ പീഡിതരായി പ്രജകൾ നിത്യവും ഉത്കണ്ഠയിൽ കഴിയുകയും, അവരുടെ സമ്പത്ത് അനർത്ഥങ്ങളിൽ ചോർന്നുപോകുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, അത്തരം ഭരണാധികാരി തീർച്ചയായും പരാജയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
A king’s stability depends on the well-being of his subjects: if people are kept in constant fear and crushed by excessive taxation, and resources are wasted on harmful or pointless pursuits, the ruler’s power and legitimacy erode, leading to inevitable downfall.
In the Shanti Parva’s instruction on राजधर्म (the duties of kings), Brahmadatta articulates a warning about misrule: oppressive revenue extraction and mismanagement of wealth create perpetual public distress, which becomes the direct cause of a ruler’s defeat and collapse.