Shloka 6
विज्ञानबलपूतो यो वर्तते निन्दितेष्वपि । वृत्तिविज्ञानवान् धीर: कस्तं वा वक्तुमहति,जो तत्त्वज्ञानके प्रभावसे पवित्र है और किस वृत्तिसे किसका निर्वाह हो सकता है, इस बातको अच्छी तरह समझता है, वह धीर नरेश यदि राज्यको संकटसे बचानेके लिये निन्दित कर्मोमें भी प्रवृत्त होता है तो कौन उसकी निन्दा कर सकता है?
vijñānabalapūto yo vartate ninditeṣv api | vṛttivijñānavān dhīraḥ kas taṃ vā vaktum arhati ||
സത്യജ്ഞാനത്തിന്റെ ബലത്താൽ ശുദ്ധനായും, ഏതു ജീവിതവൃത്തിയാൽ ആരുടെ ഉപജീവനം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതു വ്യക്തമായി അറിയുന്ന സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ള വിവേകി രാജാവ് രാജ്യം അപകടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാനായി സാധാരണയായി നിന്ദിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവൃത്തികളിലും ഏർപ്പെട്ടാൽ, അവനെ നിന്ദിക്കാൻ യോഗ്യൻ ആര്?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a ruler grounded in true discernment and practical understanding of livelihood and governance may, in exceptional emergencies, undertake ordinarily blameworthy measures to protect the realm; such action, when guided by wisdom and necessity, is not easily subject to moral condemnation.
In Bhishma’s instruction on raja-dharma in the Shanti Parva, he argues about the difficult choices kings face: when the kingdom is threatened, a wise and steady ruler may need to act in ways that appear censurable, and Bhishma challenges the audience by asking who could rightly blame such a ruler acting for the state’s preservation.