Shloka 1
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
ऑपन--माज बक। अकाल ३-विगत: अवहार: धर्मस्य येन स: व्यवहार:”। दूर हो गया है धर्मका अवहार (लोप) जिसके द्वारा
bhīṣma uvāca | atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam | aṅgeṣu rājā dyutimān vasuhoma iti śrutaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഈ വിഷയത്തിലും അറിവുള്ളവർ ഒരു പുരാതന ചരിത്രദൃഷ്ടാന്തം ഉദ്ധരിക്കുന്നു. അതും കേൾക്കുക. അങ്ഗദേശത്ത് ‘വസുഹോമ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ദീപ്തിമാൻ രാജാവ് ഒരിക്കൽ ഭരിച്ചു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames the discussion of daṇḍa (punitive authority) through an instructive ancient example, implying that ethical governance and the preservation of dharma are best understood via precedents from exemplary kings.
Bhishma begins an old story to explain the topic at hand: he introduces an ancient account set in Aṅga, where an illustrious king named Vasuhoma ruled, setting the stage for a lesson about daṇḍa and royal duty.