Shloka 23
Śānti Parva 116: Criteria for Royal Servants and Administrative Competence (भृत्य-गुण-प्रश्नः / राजसेवक-लक्षणम्)
संगृहीतमनुष्यश्न यो राजा राजधर्मवित् । षड्वर्ग प्रतिगृह्लाति स धर्मफलमश्लुते
saṅgṛhītamanuṣyaś ca yo rājā rājadharmavit | ṣaḍvargaṃ pratigṛhṇāti sa dharmaphalam aśnute ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—രാജധർമ്മം അറിയുന്ന രാജാവ് യോഗ്യരെ തന്റെ സേവയിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് പോഷിക്കുകയും, സാഹചര്യാനുസാരം ഷാഡ്ഗുണ്യങ്ങൾ—സന്ധി, വിഗ്രഹം, യാനം, ആസനം, ദ്വൈധീഭാവം, സമാശ്രയം—ഇവ പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ ധർമ്മഫലത്തിന്റെ പങ്കാളിയാകും।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler earns the fruits of dharma by combining ethical kingship with practical wisdom: supporting capable and good people, and applying the six strategic measures (peace, war, march, staying, double policy, and alliance/shelter) appropriately to protect the realm.
In the Shanti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma continues advising on ideal governance, stating that a king who maintains a strong circle of worthy persons and uses the recognized tools of diplomacy and strategy according to time and circumstance is truly righteous and gains dharmic merit.