Shloka 4
Vetasa-Nīti: The Reed and the Flood (वेतस-नीति)
सागर उवाच समूलशाखान् पश्यामि निहतान् कायिनो द्रुमान् युष्माभिरिह पूर्णाभिन्नद्यस्तत्र न वेतसम्,समुद्रने कहा--नदियो! मैं देखता हूँ कि जब बाढ़ आनेके कारण तुमलोग लबालब भर जाती हो, तब विशालकाय वृक्षोंको जड़-मूल और शाखाओंसहित उखाड़कर अपने प्रवाहमें बहा लाती हो; परंतु उनमें बेंतका कोई पेड़ नहीं दिखायी देता
sāgara uvāca | samūlaśākhān paśyāmi nihatān kāyino drumān | yuṣmābhir iha pūrṇābhinnādyas tatra na vetasam ||
സമുദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നദികളേ! നിങ്ങൾ പ്രളയത്താൽ നിറഞ്ഞു കരകവിഞ്ഞൊഴുകുമ്പോൾ, വേരും കൊമ്പും സഹിതം മഹാവൃക്ഷങ്ങളെ പിഴുതെടുത്ത് ഇവിടെ കൊണ്ടുവരുന്നതു ഞാൻ കാണുന്നു; എന്നാൽ അവയിൽ വേതസം (ഞാങ്ങൽ/കമ്പ്) ഒന്നും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
सागर उवाच
Educational Q&A
The verse uses a natural image to suggest an ethical lesson: rigid, massive things are uprooted and destroyed by force, while the flexible vetasa (reed/cane) survives and therefore is not seen among the wreckage. It points toward adaptability, humility, and non-rigidity as protective virtues.
The Ocean (Sāgara), speaking to the rivers, observes that when they flood and break their banks they carry away uprooted great trees, yet no vetasa is among them. This remark sets up a moral comparison between what gets broken by turbulent force and what endures by bending.