Shloka 4
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
स त्वायुषि परिक्षीणे जगामानीप्सितां गतिम् । गोमायुत्वं च सम्प्रातो दूषित: पूर्वकर्मणा,धीरे-धीरे उसकी आयु समाप्त हो गयी और वह ऐसी गतिको प्राप्त हुआ, जो किसी भी प्राणीको अभीष्ट नहीं है। वह अपने पूर्वकर्मसे दूषित होकर दूसरे जन्ममें गीदड़ हो गया
sa tv āyuṣi parikṣīṇe jagāmānīpsitāṃ gatim | gomāyutvaṃ ca samprāpto dūṣitaḥ pūrvakarmaṇā ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ ആയുസ്സ് ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, യാതൊരു ജീവിക്കും ഇഷ്ടമല്ലാത്ത ദുർഗതിയിലേക്കു അവൻ പോയി. മുൻകർമ്മങ്ങളാൽ മലിനനായി അടുത്ത ജന്മത്തിൽ അവൻ കുറുക്കനായി ജനിച്ചു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic causality: when life ends, one’s next state is shaped by prior deeds. Unethical actions can lead to an undesirable destiny, even a degraded rebirth, illustrating that moral conduct (dharma) safeguards one’s future course.
Bhīṣma describes the end of a certain person’s life: as his lifespan runs out, he departs to an unwanted fate. Because he is stained by previous actions, he is reborn as a jackal, serving as a cautionary example within Bhīṣma’s instruction.