Shloka 24
Satya–Anṛta Viveka (Discrimination between Truth and Falsehood) | सत्य–अनृत विवेकः
अविषह्ा हा[सम्भोज्या निकृत्या पतनं गता:,ऐसे लोग दूसरोंके लिये असहा हो उठते हैं। इनका अन्न न तो स्वयं भोजन करे और न इन्हें ही अपना अन्न दे; क्योंकि ये छल-कपटके द्वारा पतनके गर्तमें गिर चुके हैं और देवलोक तथा मनुष्यलोक दोनोंसे वंचित हो प्रेतोंके समान अवस्थाको पहुँच गये हैं। इतना ही नहीं, वे यज्ञ और तपस्यासे भी हीन हैं; अतः तुम कभी उनका संग न करो
bhīṣma uvāca | aviṣahāḥ parasambhojyā nikṛtyā patanaṃ gatāḥ | teṣām annaṃ na svayaṃ bhuñjīta na ca tebhyo 'nnam pradadyāt | devamanuṣyalokābhyāṃ cyutāḥ pretavat sthitāḥ | yajñatapaḥhīnāś ca tasmāt teṣāṃ saṅgaṃ na kadācana kuryāḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—മറ്റുള്ളവർക്ക് അസഹ്യരായി, മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശം ചൂഷണം ചെയ്ത് കപടത്തിലൂടെ ജീവിക്കുന്നവർ വഞ്ചനയാൽ തന്നെ പാതാളത്തിലേക്ക് വീണവരാണ്. അവരുടെ അന്നം നാം ഭക്ഷിക്കരുത്; നമ്മുടെ അന്നവും അവർക്കു നൽകരുത്; കാരണം കപടംകൊണ്ട് അവർ നാശത്തിലേക്ക് മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ദേവലോകവും മനുഷ്യലോകവും—ഇരുവരിലും നിന്ന് ച്യുതരായി, പ്രേതങ്ങളെപ്പോലെ അശാന്തരായി നിലകൊള്ളുന്നു. യജ്ഞവും തപസ്സും ഇല്ലാത്തതിനാൽ അവർ സഹവാസയോഗ്യമല്ല; അതുകൊണ്ട് അവരുടെ കൂട്ടം ഒരിക്കലും തേടരുത്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not associate with people who live by deceit and exploitation; their moral fall makes their company—and even exchange of food with them—spiritually and socially contaminating, as they are portrayed as cut off from both divine merit and human respectability.
In Bhishma’s instruction discourse in the Shanti Parva, he warns the listener about a class of deceitful, exploitative persons and prescribes strict avoidance—symbolized by refusing to eat their food or feed them—because their conduct has led to a degraded, ‘preta-like’ condition.