Shloka 21
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
अपि चेन्महतो वित्तान्न प्रमुच्येत पूरुष: । नैतन्ममेति तन्मत्वा कुर्वीत प्रियमात्मन:,ऐसी दशामें यदि मनुष्य बहुत बड़ी सम्पत्तिसे न बिछुड़ जाय तो भी उसे “यह मेरा नहीं है' ऐसा समझकर अपना कल्याण अवश्य करना चाहिये
api cen mahato vittān na pramucyeta pūruṣaḥ | na etan mama iti tan matvā kurvīta priyam ātmanaḥ ||
മനുഷ്യൻ മഹത്തായ ധനത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടാതിരുന്നാലും, ‘ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്റേതല്ല’ എന്നു ഗ്രഹിച്ച്, ആ ബോധത്തോടെ തന്റെ പരമക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കണം।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when wealth remains with a person, one should cultivate non-possessiveness—seeing wealth as not truly ‘mine’—and thereby pursue one’s real welfare, i.e., righteous and spiritually beneficial conduct rather than attachment-driven living.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and right living, Bhishma advises the listener that inner renunciation is essential: external possession of wealth need not be abandoned, but the sense of ownership should be, so that one acts for lasting good.