Shloka 2

शूरलक्षणवर्णनम् | Marks and Typologies of Martial Temperament

Devanagari script

भीष्म उवाच यथा55चरितमेवात्र शस्त्र पत्रं विधीयते । आचारादू वीरपुरुषस्तथा कर्मसु वर्तते,भीष्मजी बोले--'राजन! अस्त्र-शस्त्र और वाहन तो योद्धाओंके देश और कुलके आचारके अनुरूप ही होने चाहिये। वीर पुरुष अपने परम्परागत आचारके अनुसार ही सभी कार्योमें प्रवृत्त होता है

Translation

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— രാജാവേ! ഇവിടെ ആയുധങ്ങളും സന്നാഹവും മുതലായവ ദേശ-കുലാചാരത്തിന് അനുസരിച്ചുതന്നെ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു. വീരപുരുഷൻ തന്റെ ആചാരപ്രകാരം തന്നെ എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളിലും പ്രവൃത്തിക്കുന്നു.

Word by Word

भीष्मःBhishma

उवाचsaid

यथाas; according to how

चरितम्custom; conduct; practice

एवindeed; just

अत्रhere; in this matter

शस्त्रपत्रम्weapons and equipment (lit. weapon-gear)

विधीयतेis prescribed; is arranged

आचारात्from (one's) customary practice; from tradition

वीरपुरुषःa heroic man; a brave person

तथाso; likewise

कर्मसुin actions; in duties

वर्ततेacts; proceeds; is engaged

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes