Shloka 32
उपायधर्म-सेनायोगः
Upāya-dharma and Senāyoga: Expedient Ethics & Army Deployment
यथामुख्यान् संनिपात्य वक्तव्या: संशपामहे | विजयार्थ हि संग्रामे न त्यक्ष्याम: परस्परम्,तत्पश्चात् मुख्य-मुख्य वीरोंको एकत्र करके यह प्रतिज्ञा करावे कि हम संग्राममें विजय प्राप्त करनेके लिये प्राण रहते एक-दूसरेका साथ नहीं छोड़ेंगे
yathā-mukhyān sannipātya vaktavyāḥ saṁśapāmahe | vijayārthaṁ hi saṅgrāme na tyakṣyāmaḥ parasparam |
അതിനുശേഷം പ്രധാന നേതാക്കളെ ഒന്നിച്ചുകൂട്ടി ഈ ദൃഢപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യിക്കണം— ‘വിജയാർത്ഥം യുദ്ധത്തിൽ, ജീവൻ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ഞങ്ങൾ പരസ്പരം ഒരുത്തനെ മറ്റൊരുത്തൻ ഉപേക്ഷിക്കുകയില്ല.’
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes disciplined leadership and collective responsibility: victory and righteous conduct in war depend on unity, mutual loyalty, and a formally affirmed commitment not to desert one another while life endures.
Bhishma outlines a practical directive: the principal warriors or leaders should be assembled and made to swear an oath of mutual non-abandonment in the battlefield, binding the group to coordinated effort aimed at victory.