Shloka 28
Śalya Installed as Commander; Coalition Agreement and Battle Arrays (शल्यसेनापत्यारोहणं व्यूहवर्णनं च)
वीर्यवांश्व महातेजा महात्मा च विशेषत: । कृती च चित्रयोधी च संयुक्तो लाघवेन च,इति सत्य ब्रवीम्येष दुर्योधन न संशय: । “मैं रणभूमिमें कुन्तीके सभी पुत्रों और सामने आये हुए सोमकोंपर भी विजय प्राप्त कर लूँगा। इसमें भी संदेह नहीं कि मैं तुम्हारा सेनापति होऊँगा और ऐसे व्यूहका निर्माण करूँगा, जिसे शत्रु लाँघ नहीं सकेंगे। दुर्योधन! यह मैं तुमसे सच्ची बात कहता हूँ। इसमें कोई संशय नहीं है” “वे बलशाली, महातेजस्वी, महामनस्वी, विद्वान, विचित्र युद्ध करनेवाले और शीघ्रतापूर्वक अस्त्र-शस्त्रोंका प्रयोग करनेवाले हैं
sañjaya uvāca |
vīryavāṃś ca mahātejā mahātmā ca viśeṣataḥ |
kṛtī ca citrayodhī ca saṃyukto lāghavena ca |
iti satyaṃ bravīmy eṣa duryodhana na saṃśayaḥ |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അദ്ദേഹം വീര്യവാനും മഹാതേജസ്വിയും; പ്രത്യേകിച്ച് മഹാത്മാവുമാണ്. അദ്ദേഹം കൃതിയും, വിചിത്ര യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളുള്ള യോദ്ധാവും, പ്രവർത്തിയിൽ അതിവേഗലാഘവം ചേർന്നവനുമാണ്. ദുര്യോധനാ! ഞാൻ ഇത് സത്യമായി പറയുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds truthful testimony about a warrior’s qualities—valor, brilliance, nobility, skill, and speed—showing how leadership in war is assessed not only by power but also by character (mahātmā) and competence (kṛtī), and how speech is anchored in satya (truth).
Sañjaya reports to Duryodhana, affirming—without doubt—the exceptional martial qualities of a particular warrior (referred to as “eṣaḥ,” ‘this man’), emphasizing his valor, splendor, noble disposition, versatility in combat, and agility.