Shloka 67
Duryodhana-śibira-praveśaḥ — The Pāṇḍavas Enter the Kaurava Camp; The Burning of Arjuna’s Chariot
Devanagari script
न च वो हृदि कर्तव्यं यदयं घातितो रिपु: । मिथ्यावध्यास्तथोपायैर्बहव: शत्रवोदधिका:,“इस प्रकार जो यह शत्रु मारा गया है इसके लिये तुम्हें अपने मनमें विचार नहीं करना चाहिये? बहुतेरे अधिक शक्तिशाली शत्रु नाना प्रकारके उपायों और कूटनीतिके प्रयोगोंद्वारा मारनेके योग्य होते हैं
Translation
ഈ ശത്രു വധിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന കാര്യം നിങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ ഭാരമാക്കേണ്ട. ഇതിലും അധികം ബലവാന്മാരായ പല ശത്രുക്കളും നാനാവിധ ഉപായങ്ങളാലും നയകൗശലങ്ങളാലും വധയോഗ്യരാകുന്നു.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वःof you / for you (all)
वः:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Plural
हृदिin (your) heart/mind
हृदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहृद्
FormNeuter, Locative, Singular
कर्तव्यम्to be done / should be done
कर्तव्यम्:
TypeVerb
Rootकृ
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
घातितःcaused to be slain / got killed
घातितः:
TypeVerb
Rootहन्
FormMasculine, Nominative, Singular
रिपुःenemy
रिपुः:
Karta
TypeNoun
Rootरिपु
FormMasculine, Nominative, Singular
मिथ्याfalsely / wrongly / in vain
मिथ्या:
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या
वध्याःto be slain / fit to be killed
वध्याः:
TypeAdjective
Rootवध्य
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाthus / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उपायैःby means/strategies
उपायैः:
Karana
TypeNoun
Rootउपाय
FormMasculine, Instrumental, Plural
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
शत्रवःenemies
शत्रवः:
Karta
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Nominative, Plural
अधिकाḥgreater / stronger / superior
अधिकाḥ:
TypeAdjective
Rootअधिक
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes