Shloka 15
Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)
आराध्य त्र्यम्बक॑ यत्नाद व्रतैरुग्रैमहातपा: । अयोनिजायामुत्पन्नो द्रोणेनायोनिजेन यः
ārādhya tryambakaṃ yatnād vratair ugrair mahātapāḥ | ayonijāyām utpanno droṇenāyonijena yaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഉഗ്രവ്രതങ്ങളാലും കഠിനതപസ്സുകളാലും ത്ര്യംബകനെ (ശിവനെ) യത്നപൂർവ്വം ആരാധിച്ച് ആ മഹാതപസ്വി പ്രത്യക്ഷനായി—അയോനിജയായി ജനിച്ചവൻ; ദ്രോണനും സ്വയം അയോനിജനായിരിക്കെ അവനെ ഉത്പാദിപ്പിച്ചു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the traditional idea that intense discipline—severe vows and austerity—directed toward a deity (here, Śiva as Tryambaka) can yield extraordinary results. It frames exceptional power or destiny as rooted in devotion and tapas, not merely in ordinary lineage.
Sañjaya describes a figure characterized by extraordinary, non-ordinary birth (ayonija) and links that origin to rigorous worship of Śiva. The line also recalls Droṇa’s own unusual origin, emphasizing a chain of exceptional births within the unfolding war narrative.