Shloka 62
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
कथयन्तो<द्धुतं युद्ध सुतयोस्तव भारत । भारत! तदनन्तर देवता, गन्धर्व और अप्सराओंके समूह आपके दोनों पुत्रोंके अद्भुत युद्धकी चर्चा करते हुए अपने अभीष्ट स्थानको चले गये ।। ६१ $ ।। तथैव सिद्धा राजेन्द्र तथा वातिकचारणा: । नरसिंहौ प्रशंसन्तौ विप्रजग्मुर्यथागतम्,राजेन्द्र! उसी प्रकार सिद्ध, वातिक (वायुचारी) और चारण उन दोनों पुरुषसिंहोंकी प्रशंसा करते हुए जैसे आये थे, वैसे चले गये
kathayanto 'dbhutaṃ yuddhaṃ sutayostava bhārata | bhārata! tadanantaraṃ devatā gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ ubhayos tava putrayor adbhuta-yuddha-kathāṃ kathayantaḥ svābhīṣṭa-sthānaṃ jagmuḥ || tathāiva siddhā rājendra tathā vātikacāraṇāḥ | narasiṃhau praśaṃsantau viprajagmur yathāgatam ||
ഹേ ഭാരതാ! നിന്റെ ഇരുപുത്രന്മാരുടെ അത്ഭുതയുദ്ധം വിവരിച്ചുകൊണ്ട് ദേവന്മാരും ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും തങ്ങളുടെ അഭിഷ്ടധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി. അതുപോലെ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ! സിദ്ധന്മാരും വായുഗാമികളായ ചാരണന്മാരും ആ രണ്ടു നരസിംഹന്മാരെ പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ട്, വന്നപോലെ തന്നെ മടങ്ങിപ്പോയി।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Actions in war are not merely private events; they generate public moral appraisal and lasting fame. The text highlights that extraordinary valor draws witness and judgment even from higher beings, implying responsibility for how one fights and what one becomes known for.
After observing and discussing the remarkable battle between the king’s two sons, various celestial groups—gods, Gandharvas, Apsarases, Siddhas, and Cāraṇas—praise the two champions and then depart to their respective abodes, marking a transition after the duel’s description.