Shloka 69
Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57
ततः परानाविशदुत्तमं भयं समीक्ष्य भूमौ पतितं नरोत्तमम् | अहीयमानं च बलेन कौरवं निशाम्य भेदं सुदृढस्य वर्मण:,राजन! तदनन्तर यह देखकर कि भीमसेनका सुदृढ़ कवच छित्न-भिन्न हो गया, नरश्रेष्ठ भीम धराशायी हो गये और कुरुराज दुर्योधनका बल क्षीण नहीं हो रहा है, शत्रुओंके मनमें बड़ा भारी भय समा गया
tataḥ parān āviśad uttamaṁ bhayaṁ samīkṣya bhūmau patitaṁ narottamam | ahīyamānaṁ ca balena kauravaṁ niśāmya bhedaṁ sudṛḍhasya varmaṇaḥ ||
രാജാവേ! തുടർന്ന് നരശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമൻ ഭൂമിയിൽ വീണുകിടക്കുന്നതും, അവന്റെ ദൃഢമായ കവചം ഭേദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും, കൌരവരാജൻ ദുര്യോധനന്റെ ബലം ക്ഷയിക്കാതെ നിലനിൽക്കുന്നതും കണ്ടപ്പോൾ ശത്രുസേനയിൽ പരമഭയം പടർന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the volatility of battlefield fortune and the psychological dimension of dharma-yuddha: morale can collapse when a champion falls, and fear spreads when an opponent appears undiminished despite damage inflicted.
Sañjaya reports that the opposing ranks are gripped by intense fear upon seeing a foremost warrior fallen on the ground and noticing that the Kaurava leader’s strength does not wane even after his firm armour has been breached.