Shloka 13
Plakṣaprasravaṇa–Kārapacana tīrtha-varṇana and Nārada’s war briefing (Śalya-parva, Adhyāya 53)
मानवा ये निराहारा देहं त्यक्ष्यन्त्यतन्द्रिता: । युधि वा निहता: सम्यगपि तिर्यग्गता नूप
mānavā ye nirāhārā dehaṃ tyakṣyanty atandritāḥ | yudhi vā nihatāḥ samyag api tiryaggatā nūpa ||
“ഹേ രാജാവേ, ജാഗ്രതയോടെ നിരാഹാരവ്രതത്തിൽ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ ധർമ്മവിധിപൂർവ്വം ഹതരാകുന്നവർ—അവർ തിര്യക്യോണിയിലേക്കു പോയാലും നിന്ദ്യരല്ല.”
राम उवाच
Educational Q&A
The verse links the manner of living and dying to moral consequence: vigilant austerity (fasting with discipline) and a proper death in battle are presented as ethically significant, influencing one’s post-mortem trajectory even if the next birth appears inferior.
Rāma addresses a king, reflecting on categories of death—death through disciplined fasting and death in combat—and comments on their karmic and ethical implications, including the possibility of rebirth among animals.