Shloka 573
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
Devanagari script
ततो दृष्ट्वा प्ररुरुदु: को5स्मान् संविभजिष्यति । उनका संन्यास लेनेका विचार जानकर पितरोंसहित समस्त प्राणी यह कहते हुए रोने लगे “कि अब हमें कौन विभागपूर्वक अन्नदान करेगा”
Transliteration
tato dṛṣṭvā praruruduḥ ko ’smān saṁvibhajiṣyati |
Translation
അതു കണ്ടപ്പോൾ അവർ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു—“ഇനി ഞങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ അംശം ആരാണ് വിഭജിച്ചു തരുക?” അവൻ സന്ന്യാസം സ്വീകരിക്കുവാൻ ആലോചിക്കുന്നുവെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, പിതൃകളോടുകൂടി സർവ്വപ്രാണികളും കരുണാവിലാപത്തോടെ കരഞ്ഞു—“ഇനി ക്രമപ്രകാരം അന്നദാനം ചെയ്ത് ഞങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നത് ആരാകും?”
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (क्त्वा), indeclinable
प्ररुरुदुःthey wept, cried aloud
प्ररुरुदुः:
Karta
TypeVerb
Rootरुद्
FormPerfect (लिट्), 3rd person, plural, Parasmaipada
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, nominative, singular
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon (pronoun), accusative, plural
संविभजिष्यतिwill distribute (duly/according to shares)
संविभजिष्यति:
TypeVerb
Rootवि-भज् (सम्-उपसर्गपूर्वकः: सम् + वि + भज्)
FormFuture (लृट्), 3rd person, singular, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaP
Pitṛs (ancestors)S
sarva-prāṇi (all beings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes