Shloka 53
कार्त्तिकेयाभिषेकः — Consecration of Kārttikeya and the Enumeration of His Retinue
तब ब्रह्मा आदि देवता अभिषेकके लिये कुमारको लेकर एक साथ गिरिराज हिमालयपर वहाँसे निकली हुई सरिताओंमें श्रेष्ठ पुण्यसलिला सरस्वती देवीके तटपर गये, जो समन्त-पंचकतीर्थमें प्रवाहित होकर तीनों लोकोंमें विख्यात है ।। तत्र तीरे सरस्वत्या: पुण्ये सर्वगुणान्विते । निषेदुर्देवगन्धर्वा: सर्वे सम्पूर्णमानसा:
tatra tīre sarasvatyāḥ puṇye sarvaguṇānvite | niṣedur devagandharvāḥ sarve sampūrṇamānasāḥ ||
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർ അഭിഷേകത്തിനായി കുമാരനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ഗിരിരാജ ഹിമാലയത്തിലേക്കു പോയി; അവിടെ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ പുണ്യസലിലാ ദേവി സരസ്വതിയുടെ തീരത്തെത്തി—അവൾ സമന്തപഞ്ചക തീർത്ഥത്തിൽ പ്രവഹിച്ച് ത്രിലോകത്തിലും പ്രസിദ്ധയാണ്. അവിടെ സരസ്വതിയുടെ പുണ്യവും സർവ്വഗുണസമ്പന്നവുമായ തീരത്ത് എല്ലാ ദേവഗന്ധർവരും പരിപൂർണ്ണമനസ്സോടെ ഇരുന്നുവു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that sacred action (such as consecration) is supported by three harmonies: a sanctified setting (puṇya tīra), excellence of qualities (sarvaguṇānvita), and inner readiness (sampūrṇamānasāḥ). Ethical action in dharma is not merely external ritual but also mental completeness and purity of intention.
On the holy bank of the Sarasvatī, the assembled divine beings—gods and Gandharvas—sit down together in a composed state, marking a solemn, auspicious moment within the larger episode connected with consecration in a renowned sacred locale.