Shloka 28
कुमाराभिषेकप्रश्नः — Inquiry into Kumāra (Skanda) Investiture at Sarasvatī
राक्षसान्नमसौ भुडुक्ते यो भुद्धक्ते हान्नमीदृशम् । “जिस अन्नपर थूक पड़ गयी हो
rākṣasānnam asau bhuṅkte yo bhuktvā hānnam īdṛśam |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഇത്തരത്തിലുള്ള ആഹാരം കഴിക്കുന്നവൻ, റാക്ഷസർക്കായി നിശ്ചയിച്ച ഭാഗം തന്നെയാണു കഴിക്കുന്നതുപോലെ. തുപ്പൽ വീണത്, പുഴുക്കൾ കയറിയത്, മറ്റൊരാളുടെ ഉച്ഛിഷ്ടം, വീണ മുടിയാൽ മലിനമായത്, അവഹേളനത്തോടെ ലഭിച്ചത്, കണ്ണീരാൽ ദൂഷിതമായത്, നായകൾ സ്പർശിച്ചത്— ഇങ്ങനെ ഉള്ള ആഹാരമൊക്കെയും ഈ ലോകത്തിൽ റാക്ഷസങ്ങളുടെ ഭാഗമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ വിവേകമുള്ളവൻ ശുചിത്വവും ആത്മഗൗരവവും ധർമ്മാചരണവും കാത്തുകൊണ്ട്, സൂക്ഷ്മമായി ആലോചിച്ച്, ഇത്തരത്തിലുള്ള ആഹാരം പരിശ്രമത്തോടെ ഉപേക്ഷിക്കണം— സാഹചര്യങ്ങൾ എത്ര കഠിനമായാലും.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches discernment and self-restraint regarding food: one should avoid food that is physically or morally contaminated (spat upon, worm-infested, leftover, hair-contaminated, contemptuously given, tear-defiled, or dog-touched). Such food is metaphorically called ‘Rākṣasa’s share,’ implying it degrades one’s purity and dharmic standing.
Vaiśampāyana is conveying a dharmic instruction within the Shalya Parva context, emphasizing standards of purity and proper conduct. The statement functions as a normative guideline—classifying certain kinds of tainted food as unfit and urging the wise to renounce them.