Shloka 16
Vasiṣṭhāpavāha: Sarasvatī’s Diversion and Viśvāmitra’s Curse (वसिष्ठापवाहः)
दृष्टवा तथावकीर्ण तु राष्ट्र स मनुजाधिप:
vaiśampāyana uvāca | dṛṣṭvā tathāvakīrṇaṃ tu rāṣṭraṃ sa manujādhipaḥ | krodhena mahatāviṣṭo dharmātmā vai pratāpavān ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! തന്റെ രാജ്യം ഇങ്ങനെ ‘അവാകീർണ’—അഥവാ ദുരന്തവും നാശവും മൂടിയതായിട്ട്—കണ്ട് ആ മനുഷ്യാധിപൻ ഉള്ളിൽ അത്യന്തം ദുഃഖിച്ചു, ഗാഢചിന്തയിൽ മുങ്ങി. തുടർന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ദേശത്തെ ആ പ്രതിസന്ധിയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമം ആരംഭിച്ചു—രാജധർമ്മവും രക്ഷാകർത്തവ്യവും സ്മരിച്ചുകൊണ്ട്.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even a dharmic and capable ruler can be overtaken by krodha when the realm falls into disorder; the verse highlights the need to recognize anger as a destabilizing force that can threaten wise governance.
The narrator describes a king witnessing his kingdom in a state of ruin/confusion (avakīrṇa). In response, the king—though righteous and powerful—is overwhelmed by intense anger, setting the emotional and political tone for the ensuing events.