Shloka 1
Vasiṣṭhāpavāha: Sarasvatī’s Diversion and Viśvāmitra’s Curse (वसिष्ठापवाहः)
०: ड-शक्ाझ एकचत्वारिशो< ध्याय: अवाकीर्ण और यायात तीर्थकी महिमाके प्रसंगमें दाल्भ्यकी कथा और ययातिके यज्ञका वर्णन वैशम्पायन उवाच ब्रह्मययोनेरवाकीर्ण जगाम यदुनन्दन: । यत्र दाल्भ्यो बको राजन्नाश्रमस्थो महातपा:
vaiśampāyana uvāca | brahmayoner avākīrṇāj jagāma yadunandanaḥ | yatra dālbhyō bako rājann āśramastho mahātapāḥ | krodhena mahatāviṣṭo dharmātmā vai pratāpavān |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണത്വം നൽകുന്ന ആ തീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട യദുനന്ദനനായ ബലരാമൻ ‘അവാകീർണ്ണ’ എന്ന തീർത്ഥത്തിലേക്കു പോയി. അവിടെ ആശ്രമവാസിയായ ദാൽഭിയുടെ പുത്രൻ ബകൻ എന്ന മഹാതപസ്വി, ധർമ്മാത്മാവും പ്രതാപവാനും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ മഹാക്രോധത്തിൽ ആകുലനായി ഘോരതപസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ രാജ്യത്തിന് നാശം വരുത്തിയിരുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of krodha (anger): even a dharmic ascetic with great tapas can, when overtaken by wrath, direct spiritual power toward harm, with consequences extending beyond the individual to an entire polity.
Vaiśampāyana continues the account of Balarāma’s pilgrimage: after leaving the Brahmayoni tīrtha, he reaches Avākīrṇa, a place associated with the ascetic Baka (son of Dālbhi), whose anger-driven act is recalled as part of the tīrtha’s remembered history.