Shloka 4
Baka Dālbhya at Avakīrṇa-tīrtha: Rāṣṭra-kṣaya and Release through Prasāda (Śalya-parva, Adhyāya 40)
तस्य राजन् गुरुकुले वसतो नित्यमेव च । समाप्तिं नागमद् विद्या नापि वेदा विशाम्पते,प्रजानाथ! नरेश्वर! गुरुकुलमें सर्वदा रहते हुए भी न तो उनकी विद्या समाप्त हुई और न वे सम्पूर्ण वेद ही पढ़ सके
tasya rājan gurukule vasato nityam eva ca | samāptiṁ nāgamad vidyā nāpi vedā viśāmpate prajānātha nareśvara ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, ഗുരുകുലത്തിൽ നിരന്തരം പാർത്തിട്ടും അവന്റെ വിദ്യ പൂർത്തിയിലേക്കെത്തിയില്ല; പ്രജാനാഥാ, നരേശ്വരാ, സമഗ്രവേദങ്ങളും അവന് പൂർണ്ണമായി അധീനമാക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല।
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Persistent residence in a guru’s household does not automatically guarantee mastery; true learning requires capacity, method, and fruition, and the verse underscores humility about the limits of one’s attainment even within a disciplined setting.
Vaiśaṃpāyana addresses the king and remarks about a certain person’s prolonged life in the gurukula, emphasizing that despite continuous study he neither completed his vidyā nor mastered the Vedas fully.