Shloka 29
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
पदातिर्गदया संख्ये स युध्यतु मया सह | मैं हर्षक साथ कह रहा हूँ कि 'तुममेंसे कोई भी एक वीर जो मुझ अकेलेको जीत सकनेका अभिमान रखता हो, वह रणभूमिमें पैदल ही गदाद्वारा मेरे साथ युद्ध करे' ।। वृत्तानि रथयुद्धानि विचित्राणि पदे पदे
padātir gadayā saṅkhye sa yudhyatu mayā saha | mayā harṣakena saha ucyate—yūyaṃ madhye yaḥ kaścid vīraḥ yo mām ekākinam jetum abhimanyate sa raṇabhūmau padā eva gadayā mayā saha yudhyatām || vṛttāni rathayuddhāni vicitrāṇi pade pade ||
“അവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ കാലാളായി ഗദയുമായി എന്റെ കൂടെ യുദ്ധം ചെയ്യട്ടെ. ഞാൻ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പറയുന്നു—നിങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്ക് എന്നെ ജയിക്കാമെന്ന അഭിമാനം പുലർത്തുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ കാലാളായി ഗദയുമായി വന്ന് എന്നോട് ഏറ്റുമുട്ടട്ടെ. രഥയുദ്ധങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു; ഓരോ പടിയിലും പോരാട്ടം വിചിത്ര വഴിത്തിരിവുകൾ എടുത്തിരിക്കുന്നു.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the warrior-code ideal of direct, personal combat and the moral tension between valor and ego: Duryodhana frames the duel as an honorable test of strength, yet his challenge is driven by abhimāna (pride), showing how dharma-language can be used to justify self-assertion in war.
In the Shalya Parva, as the war nears its end, Duryodhana calls for a decisive single combat. He invites any opposing hero who claims he can defeat him alone to fight him on foot with maces, implying that the era of chariot engagements has passed and the battle has reached a climactic, unusual turning point.