Shloka 5936
हृद॑ चैवाहमाचक्ष॑ यं प्रविष्टो नराधिप: । तब मैंने उन लोगोंसे दुर्योधनका कुशल-समाचार बताया तथा दुर्योधनने मुझे जो संदेश दिया था, वह भी सब उनसे कह सुनाया और जिस सरोवरमें वह घुसा था, उसका भी पता बता दिया
hṛdaṁ caivāham ācakṣaṁ yaṁ praviṣṭo narādhipaḥ |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— “ഞാൻ അവരൊക്കെയും ദുര്യോധനന്റെ കുശലവാർത്ത അറിയിച്ചു; അവൻ എനിക്ക് ഏല്പിച്ച സന്ദേശവും യഥാവിധി പറഞ്ഞുകേൾപ്പിച്ചു. പിന്നെ അവൻ പ്രവേശിച്ചിരുന്ന തടാകം ഏതാണ് എന്നതും, അതിന്റെ സ്ഥലംതന്നെയും ഞാൻ അവർക്കു വെളിപ്പെടുത്തി.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in the breakdown of dharmic restraint during war, information itself becomes a weapon: revealing a hidden refuge can decide outcomes, raising ethical questions about truth-telling, loyalty, and the limits of righteous conduct in extreme conflict.
Sañjaya reports that he informed the others of the specific lake where Duryodhana had entered and was hiding, along with conveying Duryodhana’s welfare and message—setting the stage for the warriors to locate him and bring the conflict to its decisive end.