Shloka 92
Chapter 23: Śakuni Reports, Kaurava Advance, and Arjuna’s Penetration of the Host
एवमासीदमर्याद युद्ध भरतसत्तम । प्रासासिबाणकलिले वर्तमाने सुदारुणे,भरतश्रेष्ठ! प्रास, खड्ग और बाणोंसे व्याप्त हुए उस अत्यन्त भयंकर रफक्षेत्रमें इस प्रकार मर्यादाशून्य युद्ध हो रहा था
evam āsīd amaryādaṃ yuddhaṃ bharatasattama | prāsāsibāṇakalile vartamāne sudāruṇe ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ! ഇങ്ങനെ യുദ്ധം മര്യാദകളില്ലാത്തതായിത്തീർന്നു. കുന്തങ്ങളും ഖഡ്ഗങ്ങളും അമ്പുകളും നിറഞ്ഞ് കലങ്ങിയ അത്യന്തം ഭീകരമായ രണഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ തന്നെ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത പോരാട്ടം തുടർന്നു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical collapse of warfare: when fear, rage, and desperation dominate, the struggle becomes amaryāda—devoid of restraint and accepted norms—signaling a breakdown of dharma even within a kṣatriya context.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the fighting has turned extremely fierce and disorderly. The battlefield is described as densely packed and confused with spears, swords, and arrows, indicating close-quarters, chaotic combat.