Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 19
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
क्षुब्धस्य हि समुद्रस्य प्रावृटूकाले यथा स्वन: । जैसे वर्षाकालमें विक्षुब्ध हुए समुद्रकी भीषण गर्जना सुनायी देती है, उसी प्रकार उन आक्रमणकारी कौरवोंका घोर एवं भयंकर कोलाहल प्रकट होने लगा ।।
kṣubdhasya hi samudrasya prāvṛṭkāle yathā svanaḥ | samāsādya raṇe te tu rājānam aparājitam ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മഴക്കാലത്ത് കലങ്ങിയ കടൽ ഭീകരമായി മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ, ആക്രമിച്ചെത്തിയ കൗരവരുടെ ഘോരവും ഭയാനകവുമായ കോലാഹലം ഉയരാൻ തുടങ്ങി। യുദ്ധത്തിൽ അവർ അപരാജിതനായ രാജാവിനെ സമീപിച്ചു…
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a natural simile to convey how collective aggression and martial frenzy swell into overwhelming force; ethically, it highlights how war amplifies fear and violence, and how leaders and armies can become like uncontrollable natural phenomena when driven by hostility.
Sañjaya describes the Kaurava attackers raising a dreadful uproar like a monsoon-tossed ocean, and then moving in to confront an ‘unconquered’ king on the battlefield, signaling an intensification of the fighting.