Shloka 313
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
अश्वैर्निपतितैश्वैव संछन्नाभूद् वसुन्धरा । टूटे-फूटे रथों, जूओं और धुरोंसे, मारे गये महारथियोंसे तथा धराशायी हुए घोड़ोंसे भूमि ढक गयी थी
aśvair nipatitaiś caiva saṃchannābhūd vasundharā |
വീണുകിടന്ന കുതിരകളാൽ തന്നെ ഭൂമി മുഴുവനും മൂടപ്പെട്ടു; തകർന്ന രഥങ്ങൾ, നുകങ്ങൾ, അച്ചുകൾ, കൂടാതെ ഹതനായ മഹാരഥികളുടെ ദേഹങ്ങൾ കൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമി പടർന്നുകിടന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the devastating cost of adharma-driven conflict: even the might of warriors and the grandeur of war-machines end in collapse, reminding the listener of impermanence and the ethical weight of violence.
Sañjaya, as the eyewitness narrator, describes the battlefield after intense fighting: the ground is strewn and covered with fallen horses and the shattered remains of chariots and combatants.