Shloka 833
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
आनर्त च दुराधर्ष शितैर्बाणैरवारयत् । रथसहित पाण्डवोंको, ट्रुपदकुमार धृष्टद्युम्नको तथा दुर्जय वीर आनर्तनरेशको सामने देखकर उसने तीखे बाणोंद्वारा उन सबको आगे बढ़नेसे रोक दिया
sañjaya uvāca | ānartaṃ ca durādharṣaḥ śitair bāṇair avārayat | rathasahitaṃ pāṇḍavān drupadakumāraṃ dhṛṣṭadyumnaṃ tathā durjayaṃ vīram ānartanareśaṃ samīkṣya sa tīkṣṇabāṇair etān sarvān agre gamanāt nyavārayat |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രഥസ്ഥരായ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം ദ്രുപദപുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും, ജയിക്കാനാകാത്ത ആനർത്തരാജാവിനെയും മുന്നിൽ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവരുടെ മുന്നേറ്റം തടഞ്ഞു. ആ തീക്ഷ്ണശരങ്ങളുടെ ബലത്തിൽ എല്ലാവരെയും മുന്നോട്ട് നീങ്ങാതെയാക്കി—യുദ്ധധർമ്മത്തിൽ വീര്യം വീര്യത്തെ തന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണെന്ന് പ്രകടമാക്കി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma in its stark form: in battle, a warrior’s duty is to oppose the enemy’s advance with skill and courage. Ethically, it underscores disciplined restraint—power is used not for cruelty but to fulfill one’s role within the rules and necessities of war.
Sañjaya narrates that a formidable warrior, upon seeing the Ānarta king along with the chariot-mounted Pāṇḍavas and Dhṛṣṭadyumna, shoots sharp arrows to stop them from moving forward, effectively checking their momentum on the battlefield.