Shloka 683
वित्रेसु: पाण्डवभयादू रजोध्यस्तास्तदा भूृशम् । शल्यके भाईको मारा गया देख धूलिधूसरित हुए आपके सारे सैनिक पाण्डुपुत्रके भयसे जीवनकी आशा छोड़कर अत्यन्त त्रस्त हो गये
vitrēsuḥ pāṇḍava-bhayād rajo-dhyastās tadā bhṛśam |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—പാണ്ഡവഭയത്താൽ അവർ അത്യന്തം വിറച്ചു. പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട്, ജീവൻ രക്ഷപ്പെടുമെന്ന ആശയും ഉപേക്ഷിച്ച്, നിങ്ങളുടെ സൈനികർ എല്ലാവരും പരമഭീതിയിൽ ആകപ്പെട്ടു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear and loss of morale can collapse an army more decisively than weapons. In the ethical frame of the epic, inner steadiness (dhairya) is crucial for kṣatriya conduct; when courage fails, even a powerful force becomes ineffective.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kaurava troops, overwhelmed by fear of the Pāṇḍavas, are thrown into confusion—dust-covered, shaken, and despairing of survival—signaling a turning point in the fighting.