Shloka 55
शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12
माद्रीपुत्रो शतेनाजी विव्याथ निशितै: शरै: । फिर सात्यकिको पचीस, भीमसेनको पाँच तथा माद्रीके पुत्रोंकी सौ तीखे बाणोंसे रणभूमिमें घायल कर दिया ।। एवं विचरतस्तस्य संग्रामे राजसत्तम
mādrīputro śatenājī vivyātha niśitaiḥ śaraiḥ | evaṃ vicaratas tasya saṃgrāme rājasattama ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മാദ്രിയുടെ പുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ നൂറ് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ കുത്തിത്തുളച്ച് രണഭൂമിയിൽ അത്യന്തം വേദനിപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ സമരമദ്ധ്യേ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും ആയുധങ്ങളുടെ ഘോരസംഘർഷം തുടർന്നു; ഓരോ യോദ്ധാവും തന്റെ ക്ഷാത്രധർമ്മം അനുസരിച്ച് നിർദയ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh reality of kṣatriya warfare: prowess and duty are enacted through disciplined action, yet the consequences are immediate and bodily. It frames combat as a domain where dharma is claimed through conduct, even as suffering is unavoidable.
Sañjaya reports that Mādrī’s son (Nakula or Sahadeva) pierces an opponent with a hundred sharp arrows, wounding him on the battlefield, while the addressed ‘best of kings’ continues moving amid the ongoing fight.