Shloka 25
शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam
नातिद्ृष्टमना: सूतो वाक्यसंदिग्धया गिरा | संजयो<हं नरव्यात्र नमस्ते भरतर्षभ,जनमेजय! उस समय संजयने खिन्नचित्त होकर रोते हुए ही संदिग्ध वाणीमें कहा --“नरव्याप्र! भरतश्रेष्ठ! मैं संजय हूँ। आपको नमस्कार है
nātīdṛṣṭamanāḥ sūto vākyasaṃdigdhyayā girā | saṃjayo 'haṃ naravyāghra namaste bharatarṣabha janamejaya ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—സൂതനായ സഞ്ജയന്റെ മനസ്സ് അത്യന്തം ഖിന്നമായിരുന്നു; അവൻ കണ്ണീരിനിടയിൽ, സംശയത്തിൽ തളർന്ന വാക്കുകളോടെ പറഞ്ഞു—“നരവ്യാഘ്രാ! ഭാരതർഷഭാ! (ഹേ ജനമേജയ) ഞാൻ സഞ്ജയൻ. നമസ്കാരം.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in the aftermath of violence and loss, speech is framed by dharma: Sañjaya begins with humility and respectful address, showing that ethical restraint and reverence for rightful authority remain duties amid grief.
Vaiśampāyana reports that Sañjaya, overwhelmed and weeping, introduces himself and offers salutations to King Janamejaya, speaking hesitantly as he prepares to convey painful news and the war’s consequences.