Shloka 66
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
Devanagari script
प्रभद्रकगणान् सर्वानिभिदुद्राव वेगवान् । यच्च शिष्टं विराटस्य बल॑ तु भृशमाद्रवत्
Translation
ക്രോധം നിറഞ്ഞ, ശത്രുക്കൾക്ക് സന്താപം വിതയ്ക്കുന്ന അശ്വത്ഥാമാവ് ഇങ്ങനെ ശിഖണ്ഡിയെ വധിച്ച് സമസ്ത പ്രഭദ്രകഗണങ്ങളിലേക്കു മഹാവേഗത്തോടെ പാഞ്ഞുകയറി. രാജാ വിരാടന്റെ ശേഷിച്ചിരുന്ന സൈന്യത്തിന്മേലും അവൻ അത്യന്തം ശക്തിയായി ആക്രമിച്ചു.
Word by Word
प्रभद्रकगणान्the groups of Prabhadrakas
प्रभद्रकगणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभद्रक-गण
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
अभिदुद्रावrushed upon / charged at
अभिदुद्राव:
Karta
TypeVerb
Rootद्रु (धावने)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada, अभि
वेगवान्swift, impetuous
वेगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवेगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्which (that which)
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
शिष्टम्remaining
शिष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशिष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
विराटस्यof Virāṭa
विराटस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Genitive, Singular
बलम्army, force
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Nominative, Singular
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भृशम्exceedingly, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
आद्रवत्ran (towards), charged
आद्रवत्:
Karta
TypeVerb
Rootद्रु (धावने)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada, आ
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes