Shloka 26
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
त॑ तु तेनाभ्युपायेन गमयित्वा यमक्षयम्
taṁ tu tenābhyupāyena gamayitvā yamakṣayam, rathena śibiraṁ prāyāj jighāṁsur dhṛṣato balī |
ആ ഉപായംകൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ യമന്റെ അക്ഷയലോകത്തിലേക്ക് അയച്ച ശേഷം, ശത്രുസംഹാരാഭിലാഷമുള്ള ബലവാനായ അശ്വത്ഥാമാ രഥത്തിൽ ശിബിരത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു. രാജാവേ, അവൻ ആ വാസസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന് തന്റെ സുദർശന രഥത്തിനരികെ ചെന്നു അതിൽ കയറി. പിന്നെ ആ പരാക്രമവാൻ ഗർജ്ജനത്തോടെ ദിക്കുകളെല്ലാം പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ച്, രഥംകൊണ്ട് ഓരോ ശിബിരത്തെയും മാറിമാറി ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in the moral collapse of war’s final phase, strategic killing and terror replace fair combat. It invites reflection on dharma in warfare: when violence is pursued through deceit and indiscriminate assault, ‘strength’ becomes ethically compromised and the boundary between heroism and atrocity blurs.
After killing Dhṛṣṭadyumna by a particular stratagem, Aśvatthāmā returns to his chariot, roars to intimidate and rally himself, and begins attacking the various camps one after another—setting the stage for the broader slaughter of the sleeping warriors in the Sauptika episode.