Shloka 132
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
एक ओर लोग आगसे जल रहे थे और दूसरी ओर अश्वत्थामाके हाथसे मारे जाते थे, ऐसी दशामें वे सब योद्धा स्वयं ही एक-दूसरेकी यमलोक भेजने लगे ।। तस्या रजन्यास्त्वर्धेन पाण्डवानां महद् बलम् | गमयामास राजेन्द्र द्रेणियमनिवेशनम्,राजेन्द्र! उस रातका आधा भाग बीतते-बीतते द्रोणपुत्र अश्वत्थामाने पाण्डवोंकी उस विशाल सेनाको यमराजके घर भेज दिया
tasyā rajanyāstv ardhena pāṇḍavānāṃ mahad balam | gamayāmāsa rājendra droṇiyam aniveśanam ||
രാജേന്ദ്രാ! ആ രാത്രിയുടെ പകുതിയും കഴിയുന്നതിന് മുമ്പേ ദ്രോണപുത്രൻ അശ്വത്ഥാമൻ പാണ്ഡവരുടെ മഹാസൈന്യത്തെ യമാലയത്തിലേക്ക് അയച്ചു. ആ ഭീതിയിൽ ചിലർ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചു, ചിലർ അവന്റെ കൈയിൽ വധിക്കപ്പെട്ടു; മോഹഗ്രസ്തരായ യോദ്ധാക്കൾ പരസ്പരം ഒരുത്തനെ മറ്റൊരുത്തൻ മരണത്തിലേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how warfare—especially a night assault—can erase ethical restraint: fear and confusion lead to indiscriminate killing, even mutual slaughter. It implicitly critiques violence that departs from righteous conduct (dharma-yuddha), showing how adharma multiplies suffering.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Aśvatthāman, son of Droṇa, devastates the Pāṇḍava camp during the night. Before midnight, he has effectively sent the great Pāṇḍava force to Yama’s abode; amid fire and panic, warriors also kill one another in confusion.