Shloka 18
Yudhiṣṭhira’s Lament and Kṛṣṇa’s Rudra-Cosmogony Explanation (सौप्तिक पर्व, अध्याय १७)
Devanagari script
ततस्ताभ्यो ददावन्नमोषधी: स्थावराणि च । जज़मानि च भूतानि दुर्बलानि बलीयसाम्,तब ब्रह्माजीने उन प्रजाओंको अन्न और ओषधि आदि स्थावर वस्तुएँ जीवन-निर्वाहके लिये दीं और अत्यन्त बलवान् हिंसक जन्तुओंके लिये दुर्बल जंगम प्राणियोंको ही आहार निश्चित कर दिया
Translation
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അവർക്കു ജീവൻ നിലനിർത്താൻ അന്നവും ഔഷധികളും മറ്റ് സ്ഥാവരവസ്തുക്കളും നൽകി; അത്യന്തം ബലവാന്മാർക്കായി ദുർബലമായ ജംഗമജീവികളെയേ ആഹാരമായി നിശ്ചയിച്ചു।
Word by Word
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
ताभ्यःto them (those beings)
ताभ्यः:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, dative/ablative, plural
ददौgave
ददौ:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
Formperfect (liṭ), 3rd, singular, parasmaipada
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न
Formneuter, accusative, singular
ओषधीःmedicinal herbs/plants
ओषधीः:
Karma
TypeNoun
Rootओषधि
Formfeminine, accusative, plural
स्थावराणिimmobile (things/beings)
स्थावराणि:
Karma
TypeAdjective
Rootस्थावर
Formneuter, accusative, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
जङ्गमानिmoving (beings)
जङ्गमानि:
Karma
TypeAdjective
Rootजङ्गम
Formneuter, accusative, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भूतानिcreatures/beings
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
Formneuter, accusative, plural
दुर्बलानिweak (ones)
दुर्बलानि:
Karma
TypeAdjective
Rootदुर्बल
Formneuter, accusative, plural
बलीयसाम्of the stronger (ones)
बलीयसाम्:
Sampradana
TypeAdjective
Rootबलिन् (comparative: बलीयस्)
Formmasculine/neuter, genitive, plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes