Shloka 503
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
कर्तव्यं तन्मनुष्येण क्षत्रधर्मेण वर्तता । “इस लोकमें जिस कार्यको गर्हणीय समझा जाता हो
kartavyaṁ tanmanuṣyeṇa kṣatradharmeṇa vartatā |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— ക്ഷത്രധർമ്മപ്രകാരം ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യന്, ഈ ലോകത്തിൽ നിന്ദ്യമായി കരുതപ്പെടുകയും എല്ലാവരും കടുത്ത നിന്ദ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തിയുമുതൽ പോലും ‘കർത്തവ്യം’ എന്ന നിലയിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that within kṣatriya-dharma, an act may be deemed obligatory even when ordinary social morality condemns it; duty is being defined by one’s role-based dharma rather than by public approval.
In the Sauptika Parva’s opening context, Sañjaya is describing a grim wartime rationale: actions taken under the warrior code are being presented as ‘duty’ even when they appear reprehensible to the wider world.