Shloka 34
धृतराष्ट्रपुत्रोंकी स्त्रियाँ ट्रौपदीके द्यूतसभामें जाने और उसके वस्त्र खींचे जाने (एवं वनमें जाने) आदिका सारा वृत्तान्त सुनकर कौरवोंकी अत्यन्त निन््दा करती हुई फूट-फ़ूटकर रोने लगीं और अपने मुखारविन्दको हथेलीपर रखकर बहुत देरतक गहरी चिन्तामें डूबी रहीं ।। राजा च धृतराष्ट्रस्तु पुत्राणामनयं तदा । ध्यायनुद्विग्नहददयो न शान्तिमधिजग्मिवान्,उस समय अपने पुत्रोंके अन्यायका चिन्तन करके राजा धृतराष्ट्रका भी हृदय उद्विग्न हो उठा। उन्हें तनिक भी शान्ति नहीं मिली
vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭraputrāṇāṃ striyaḥ draupadyāḥ dyūtasabhāyāṃ gamanaṃ ca vastrākṛṣṭiṃ ca (vanapravrajyāṃ ca) sarvaṃ vṛttāntaṃ śrutvā kauravān atīva nindantyaḥ phūṭ-phūṭkṛtya ruroduḥ, mukhāravindaṃ karatale nidhāya cirakālaṃ gāḍhacintāyāṃ nimagnā babhūvuḥ || rājā ca dhṛtarāṣṭras tu putrāṇām anayaṃ tadā dhyāyan udvignahṛdayo na śāntim adhijagmivān ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ സ്ത്രീകൾ, ദ്യൂതസഭയിൽ ദ്രൗപദിയെ കൊണ്ടുപോയതും അവളുടെ വസ്ത്രം വലിച്ചിഴച്ചതും വനവാസത്തിലേക്ക് അയച്ചതുമുള്പ്പെടെയുള്ള മുഴുവൻ വൃത്താന്തം കേട്ടപ്പോൾ, കൌരവരെ കടുത്തമായി നിന്ദിച്ച് പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു; കൈകളിൽ മുഖകമലം ചായ്ത്ത് ദീർഘനേരം ഗാഢചിന്തയിൽ മുങ്ങി ഇരുന്നു. അതേസമയം, പുത്രന്മാരുടെ അന്യായം ഓർത്തു രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രനും ഹൃദയം കലങ്ങി; അവന് ശാന്തി ലഭിച്ചില്ല।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Adharma committed in public—especially the humiliation of a woman and the abuse of power—creates moral shock even within the wrongdoers’ own household, and it disturbs the ruler’s conscience. The verse underscores the king’s duty to restrain unjust acts of his heirs; failure to do so destroys inner peace and accelerates collective ruin.
After the dice-hall outrage becomes known, the wives of Dhṛtarāṣṭra’s sons hear the details of Draupadī’s being brought into the assembly, the pulling of her garment, and the exile to the forest. They condemn the Kauravas and weep in distress. Dhṛtarāṣṭra, contemplating his sons’ injustice, becomes mentally tormented and cannot find peace.