Shloka 78
Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ
जहाँ धर्म अधर्मसे विद्ध होकर सभामें उपस्थित होता है, उसके काँटेको उससे बिंधे हुए सभासदलोग नहीं काट पाते (अर्थात् उनको पापका फल भोगना ही पड़ता है) ।। अर्ध हरति वै श्रेष्ठ; पादो भवति कर्तृषु पादश्चैव सभासत्सु ये न निन्दन्ति निन्दितम्,सभामें जो अधर्म होता है, उसका आधा भाग स्वयं सभापति ले लेता है, एक चौथाई भाग करनेवालोंको मिलता है और एक चतुर्थाश उन सभासदोंको प्राप्त होता है जो निन्दनीय पुरुषकी निन्दा नहीं करते
yatra dharmo 'dharmena viddhaḥ sabhāyāṁ samupasthito bhavati, tasya kaṇṭakaṁ tenaiva baddhaṁ sabhāsadaḥ chettum na śaknuvanti (tad-arthaṁ pāpa-phalaṁ bhoktavyam eva). ardhaṁ harati vai śreṣṭhaḥ; pādo bhavati kartṛṣu; pādaś caiva sabhāsatsu ye na nindanti ninditam.
അധർമ്മം ധർമ്മത്തെ കുത്തിപ്പൊളിച്ച് സഭയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നിടത്ത്, സഭാസദർ അതിൽ കുടുങ്ങിയ മുള്ള് നീക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ അവർ പാപഫലത്തിൽ പങ്കാളികളാകും. സഭയിൽ നടക്കുന്ന അധർമ്മത്തിന്റെ കുറ്റത്തിൽ പകുതി സഭാധ്യക്ഷന്, നാലിലൊന്ന് കൃത്യം ചെയ്യുന്നവർക്കും, ശേഷിക്കുന്ന നാലിലൊന്ന് നിന്ദിക്കപ്പെടേണ്ടവനെ നിന്ദിക്കാത്ത സഭാസദർക്കും ലഭിക്കുന്നു.
कश्यप उवाच
Educational Q&A
Wrongdoing in a public assembly creates shared moral liability: the leader bears the greatest portion, the perpetrators bear a portion, and even silent bystanders incur guilt for failing to condemn what is blameworthy.
Kaśyapa states a principle of courtroom ethics: when adharma is allowed to prevail in the sabhā, dharma is ‘wounded,’ and all who preside, act, or remain silent become participants in the resulting sin.