Shloka 20
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Restraint and the Pāṇḍavas’ Authorized Return (धृतराष्ट्र-उपदेशः)
शकुनि बोला--राजन्! धनके लोभसे अधर्म करनेवाला मतवाला मनुष्य नरककुण्डमें सरिता है। अधिक उन्मत्त हुआ ढूँठा काठ हो जाता है। आप तो आयुमें बड़े और गुणोंमें श्रेष्ठ हैं। भरतवंशविभूषण! आपको नमस्कार है ।। स्वप्ले तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर । कितवा यानि दीव्यन्त: प्रलपन्त्युत्कटा इव,धर्मराज युधिष्ठिर! जुआरी जूआ खेलते समय पागल होकर जो अनाप-शनाप बातें बक जाया करते हैं, वे न कभी स्वप्नमें दिखायी देती हैं और न जाग्रत्कालमें ही
svapne tāni na dṛśyante jāgrato vā yudhiṣṭhira | kitavā yāni dīvyantaḥ pralapanty utkaṭā iva ||
ധർമ്മരാജ യുധിഷ്ഠിരാ! കളിയുടെ മത്തത്തിൽ ചൂതന്മാർ ഉന്മത്തരായി ഉച്ചരിക്കുന്ന അഴിഞ്ഞാടുന്ന വാക്കുകൾ—അവ സ്വപ്നത്തിലും സത്യമായി ദൃശ്യമാകുന്നില്ല, ജാഗ്രതയിലും നിലനിൽക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ അവയെ യാഥാർത്ഥ്യമെന്നോ ബാധകമെന്നോ കരുതരുത്.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Speech uttered under the intoxication of gambling is portrayed as delusive and unreliable; dharmic judgment should not be guided by reckless talk born of addiction and excitement.
In the dice-game context of the Sabha Parva, the speaker addresses Yudhiṣṭhira and characterizes gamblers as becoming frenzied and babbling; the point is to frame such utterances as empty and not reflective of truth or proper conduct.