Shloka 3
Sabhā-parva Adhyāya 63 — Draupadī’s Contested Status, Vidura’s Warning, and Dhṛtarāṣṭra’s Boons
दुर्योधनो मदेनैष क्षेमं राष्ट्रादपोहति । विषाणं गौरिव मदात् स्वयमारुजते55त्मन:,जैसे मतवाला बैल मदोन्मत्त होकर स्वयं ही अपने सींगोंको तोड़ लेता है, उसी प्रकार यह दुर्योधन मदान्धताके कारण स्वयं अपने राज्यसे मंगलका बहिष्कार कर रहा है
vidura uvāca | duryodhano madena eṣa kṣemaṁ rāṣṭrād apohati | viṣāṇaṁ gaur iva madāt svayam ārujate 'tmanā ||
മദോന്മത്തനായ കാള ഉന്മാദത്തിൽ സ്വന്തം കൊമ്പുകൾ തന്നെ ഒടിച്ചുകളയുന്നതുപോലെ, അഹങ്കാരമദത്തിൽ അന്ധനായ ഈ ദുര്യോധനൻ തന്റെ രാജ്യത്തിൽ നിന്നു ക്ഷേമവും മംഗളവും സ്വയം അകറ്റിക്കളയുന്നു.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Arrogance and intoxication of power (mada) make a ruler reject kṣema—public welfare and stability—so that destruction arises from within; the strongest instruments of power become self-damaging when guided by pride rather than dharma.
Vidura warns the court that Duryodhana’s pride is actively pushing away the kingdom’s welfare; he illustrates this with a vivid simile: like a rut-maddened bull that breaks its own horns, Duryodhana is undermining his own strength and the state’s good fortune.