Shloka 49
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चिद् बलस्य भक्त च वेतनं च यथोचितम् । सम्प्राप्तकाले दातव्यं ददासि न विकर्षसि,अपनी सेनाके लिये यथोचित भोजन और वेतन ठीक समयपर दे देते हो न? जो उन्हें दिया जाना चाहिये, उसमें कमी या विलम्ब तो नहीं कर देते?
kaccid balasya bhaktaṃ ca vetanaṃ ca yathocitam | samprāptakāle dātavyaṃ dadāsi na vikarṣasi ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു—നിന്റെ സൈന്യത്തിന് യഥോചിതമായ ആഹാരഭത്തവും ന്യായമായ വേതനവും സമയത്ത് നൽകുന്നുണ്ടോ? നൽകേണ്ടത് കുറയ്ക്കാതെയും തടഞ്ഞുവെക്കാതെയും വൈകിപ്പിക്കാതെയും നൽകുന്നുണ്ടോ?
नारद उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma includes ensuring the welfare of those who serve the state—especially soldiers—by providing adequate rations and fair wages, and by paying what is due on time without reduction or delay.
Nārada, in a sequence of ‘kaccit’ welfare-and-dharma questions, probes the king’s governance: he asks whether the army is properly maintained through fitting provisions and timely remuneration, testing the king’s adherence to righteous administration.