Shloka 110
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
कच्चित्व॑ं वर्जयस्येतान् राजदोषांश्षतुर्दश । प्रायशो यैर्विनश्यन्ति कृतमूलापि पार्थिवा:,युधिछिर! तुम नास्तिकता, झूठ, क्रोध, प्रमाद, दीर्घसूत्रता, ज्ञानियोंका संग न करना, आलस्य, पाँचों इन्द्रियोंके विषयोंमें आसक्ति, प्रजाजनोंपर अकेले ही विचार करना, अर्थशास्त्रको न जाननेवाले मू्खोके साथ विचार-विमर्श, निश्चित कार्योंके आरम्भ करनेमें विलम्ब या टालमटोल, गुप्त मन्त्रणाको सुरक्षित न रखना, मांगलिक उत्सव आदि न करना तथा एक साथ ही सभी शत्रुओंपर चढ़ाई कर देना--इन राजसम्बन्धी चौदह दोषोंका त्याग तो करते हो न? क्योंकि जिनके राज्यकी जड़ जम गयी है, ऐसे राजा भी इन दोषोंके कारण नष्ट हो जाते हैं
kaccit tvaṁ varjayasy etān rājadoṣāṁś caturdaśa | prāyaśo yair vinaśyanti kṛtamūlā api pārthivāḥ ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, സാധാരണയായി ഉറച്ച അടിത്തറയുള്ള രാജാക്കന്മാരെയും നശിപ്പിക്കുന്ന രാജധർമ്മത്തിലെ ആ പതിനാലു ദോഷങ്ങൾ നീ സത്യമായും ഒഴിവാക്കുന്നുണ്ടോ?
नारद उवाच
Educational Q&A
Stable power is not a guarantee of safety: a ruler must actively avoid specific governance-vices (rājadoṣa) because they commonly destroy even well-established kingdoms. The verse frames kingship as a discipline of continual self-audit and restraint.
In the Sabha Parva, the sage Nārada addresses Yudhiṣṭhira with a probing ‘kaccit’ question, testing whether he is steering clear of the classic fourteen royal faults that lead to political collapse.