Shloka 1
Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
ऑपन--रा_ज छा लॉस: पजञज्चचत्वारिशो< ध्याय: श्रीकृष्णके द्वारा शिशुपालका वध, राजसूययज्ञकी समाप्ति तथा सभी ब्राह्मणों, राजाओं और श्रीकृष्णका स्वदेशगमन वैशम्पायन उवाच ततः श्रुत्वैव भीष्मस्य चेदिराडुरुविक्रम: । युयुत्सुर्वासुदेवेन वासुदेवमुवाच ह,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! भीष्मकी यह बात सुनते ही महापराक्रमी चेदिराज शिशुपाल भगवान् वासुदेवके साथ युद्धके लिये उत्सुक हो उनसे इस प्रकार बोला --
Vaiśampāyana uvāca: tataḥ śrutvaiva bhīṣmasya cedirāḍ uruvikramaḥ | yuyutsur vāsudevena vāsudevam uvāca ha ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ജനമേജയാ! അപ്പോൾ ഭീഷ്മന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടയുടൻ മഹാപരാക്രമിയായ ചേദിരാജൻ ശിശുപാലൻ, വാസുദേവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഉത്സുകനായി, വാസുദേവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how hearing wise counsel (Bhīṣma’s words) can still provoke the proud into hostility rather than humility. Ethically, it frames a contrast between honoring rightful excellence and allowing envy and ego to escalate into unrighteous conflict.
After Bhīṣma’s statement in the royal assembly, Śiśupāla, king of Cedi, becomes eager to fight and directly addresses Vāsudeva (Kṛṣṇa). This marks the immediate lead-in to Śiśupāla’s challenge and the ensuing climactic confrontation.