Shloka 19
मायासभायां दुर्योधनस्य अवमान-प्रसङ्गः
Duryodhana’s Humiliation in the Hall of Māyā
Devanagari script
तद् दृष्टवा व्यथिता त्रस्ता वरं कृष्णमयाचत । ददस्व मे वरं कृष्ण भयारताया महाभुज,यह देखकर बालककी माता भयभीत हो मन-ही-मन व्यथित हो गयी और श्रीकृष्णसे वर माँगती हुई बोली--“महाबाहु श्रीकृष्ण! मैं भयसे व्याकुल हो रही हूँ। मुझे इस पुत्रकी जीवनरक्षाके लिये कोई वर दो
Translation
അത് കണ്ട ബാലന്റെ മാതാവ് ഭയവിഹ്വലയായി ഉള്ളിൽ വ്യഥിതയായി ശ്രീകൃഷ്ണനോട് വരം അപേക്ഷിച്ചു പറഞ്ഞു—“മഹാബാഹു ശ്രീകൃഷ്ണാ! ഞാൻ ഭയാകുലയാണ്; ഈ പുത്രന്റെ ജീവരക്ഷയ്ക്കായി എനിക്ക് ഒരു വരം തരണമേ.”
Word by Word
तत्that (thing/event)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
व्यथिताdistressed
व्यथिता:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यथित
FormFeminine, Nominative, Singular
त्रस्ताfrightened
त्रस्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रस्त
FormFeminine, Nominative, Singular
वरम्a boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
अयाचतshe begged/asked
अयाचत:
TypeVerb
Rootयाच्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
ददस्वgive (you)!
ददस्व:
TypeVerb
Rootदा
FormImperative (Loṭ), 2nd, Singular, Parasmaipada
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
वरम्a boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
भय-आर्तायाःof (me) afflicted by fear
भय-आर्तायाः:
TypeAdjective
Rootभयार्ता
FormFeminine, Genitive, Singular
महाभुजO mighty-armed one
महाभुज:
TypeAdjective
Rootमहाभुज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes