Shloka 29
अर्हणनिर्णयः
Decision on the Highest Honor at the Assembly
असूर्यमिव सूर्येण निर्वातमिव वायुना । भासितं ह्वादितं चैव कृष्णेनेदं सदो हि न:,भीष्मने कहा--कुन्तीनन्दन! ये भगवान् श्रीकृष्ण इन सब राजाओंके बीचमें अपने तेज, बल और पराक्रमसे उसी प्रकार देदीप्यमान हो रहे हैं, जैसे ग्रह-नक्षत्रोंमें भुवनभास्कर भगवान् सूर्य। अन्धकारपूर्ण स्थान जैसे सूर्यका उदय होनेपर ज्योतिसे जगमग हो उठता है और वायुहीन स्थान जैसे वायुके संचारसे सजीव-सा हो जाता है, उसी प्रकार भगवान् श्रीकृष्णके द्वारा हमारी यह सभा आह्वादित और प्रकाशित हो रही है (अतः ये ही अग्रपूजाके योग्य हैं)
asūryam iva sūryeṇa nirvātam iva vāyunā | bhāsitaṃ hvāditaṃ caiva kṛṣṇenedam sado hi naḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—കുന്തീനന്ദനേ! സൂര്യമില്ലാത്ത ആകാശം സൂര്യനാൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെയും, കാറ്റില്ലാത്ത സ്ഥലം കാറ്റിന്റെ ചലനത്തിൽ സജീവമാകുന്നതുപോലെയും, കൃഷ്ണനാൽ നമ്മുടെ ഈ സഭ പ്രകാശിതവും ആഹ്ലാദിതവും ആയിരിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True greatness is recognized by the life-giving effect of one’s presence: like sun and wind, a supremely virtuous and powerful person brings clarity, vitality, and joy to a community. Bhīṣma’s praise frames Kṛṣṇa as the natural center of honor in the assembly.
In the royal court, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira (the son of Kuntī) and declares that Kṛṣṇa’s presence illuminates and delights the entire assembly, using the analogies of the sun lighting darkness and wind enlivening stillness—supporting the view that Kṛṣṇa is worthy of foremost honor.