Shloka 10
Adhyāya 31: Rājasūya-samāgama — The Gathering of Kings and the Ordering of Hospitality
Devanagari script
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ सैन्येन महता55वृतौ । जिगाय समरे वीरावदश्चिनेय: प्रतापवान्,अश्विनीकुमारोंके पुत्र प्रतापी सहदेवने वहाँ युद्धमें विशाल सेनासे घिरे हुए अवन्तीके राजकुमार विन्द और अनुविन्दको परास्त किया
Transliteration
vaindānuvindāv āvantyau sainyena mahatā vṛtau | jigāya samare vīrāv adaścineyaḥ pratāpavān |
Translation
വലിയ സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്ന അവന്തിയിലെ വീരരാജകുമാരന്മാരായ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും, പ്രതാപവാനായ ദക്ഷിണേയൻ (സഹദേവൻ) സമരത്തിൽ ജയിച്ചു.
Word by Word
विन्दानुविन्दौVind(a) and Anuvind(a)
विन्दानुविन्दौ:
Karma
TypeNoun
Rootविन्द (प्रातिपदिक) + अनुविन्द (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual
आवन्त्यौthe two (princes) of Avanti
आवन्त्यौ:
Karma
TypeNoun
Rootआवन्त्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual
सैन्येनwith an army
सैन्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
महतāgreat, large
महतā:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
वृतौsurrounded, enclosed
वृतौ:
Karma
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त, भूतकर्मणि/क्त)
FormMasculine, Accusative, Dual
जिगायconquered, defeated
जिगाय:
TypeVerb
Rootजि (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
दश्चिनेयःthe son of Daścinī (i.e., Sahadeva, son of the Aśvins)
दश्चिनेयः:
Karta
TypeNoun
Rootदश्चिनेय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतापवान्mighty, valorous
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
SahadevaA
AśvinīkumārasV
VindaA
AnuvindaA
AvantiVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes