Shloka 9
Arjuna’s Northern Conquests: Kimpuruṣa-lands, Hāṭaka, Mānasasaras, and the Harivarṣa Boundary
दिशं धनपतेरिष्टामजयत् पाकशासनि:,राजन! इन्द्रकुमार अर्जुनने कुबेरकी प्रिय उत्तर दिशापर विजय पायी। भीमसेनने पूर्व दिशा, सहदेवने दक्षिण दिशा तथा अस्त्रवेत्ता नकुलने पश्चिम दिशाको जीता
vaiśaṃpāyana uvāca | diśaṃ dhanapater iṣṭām ajayat pākaśāsaniḥ | rājan indrakumāro 'rjunaḥ kuberasya priyām uttarāṃ diśaṃ vijigye | bhīmaseno pūrvāṃ diśam, sahadevo dakṣiṇāṃ diśam, astravettā nakulaś ca paścimāṃ diśaṃ jitavān |
വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ! പാകശാസനി ഇന്ദ്രന്റെ പുത്രനായ അർജുനൻ ധനപതി കുബേരന് പ്രിയമായ ഉത്തരദിക്കിനെ ജയിച്ചു. ഭീമസേനൻ കിഴക്കുദിക്കിനെ കീഴടക്കി; സഹദേവൻ തെക്കുദിക്കിനെ; ആയുധവിദ്യയിൽ നിപുണനായ നകുലൻ പടിഞ്ഞാറുദിക്കിനെ ജയിച്ചു.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights coordinated fulfillment of royal duty: each brother accepts a defined responsibility, and power is exercised as an ordered, collective enterprise rather than personal rivalry—an ethical model of disciplined kingship and shared dharma.
During the Pāṇḍavas’ campaign of conquest (digvijaya) connected with establishing sovereignty, Arjuna subdues the northern quarter associated with Kubera; Bhīma takes the east, Sahadeva the south, and Nakula the west.