Shloka 5
Jarāsandha–Vāsudeva Saṃvāda: Kṣātra-Dharma, Pride, and the Ethics of Coercion
Sabhā Parva, Adhyāya 20
अवमानाच्च लोभाच्च बाहुवीर्याच्च दर्पित: । भीमसेनेन युद्धाय ध्रुवमप्युपयास्थति,जब हम तीनों एकान्तमें राजा जरासंधसे मिलेंगे, तब वह हम तीनोंमेंसे किसी एकके साथ द्वन्दयुद्ध करना स्वीकार कर लेगा; इसमें संदेह नहीं है। अपमानके भयसे, बड़े योद्धा भीमसेनके साथ लड़नेके लोभसे तथा अपने बाहुबलसे घमंडमें चूर होनेसे जरासंध निश्चय ही भीमसेनके साथ युद्ध करनेको उद्यत होगा
avamānāc ca lobhāc ca bāhuvīryāc ca darpitaḥ | bhīmasenena yuddhāya dhruvam apy upayāsthati ||
വായു പറഞ്ഞു—അവമാനത്തിൽ കത്തിയും, ലാഭലോഭത്തിൽ ആകർഷിതനുമായി, സ്വന്തം ബാഹുബലത്തിന്റെ ദർപ്പത്തിൽ മത്തനായി ജരാസന്ധൻ തീർച്ചയായും ഭീമസേനനോടു ഏകദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിന് മുന്നോട്ടുവരും.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how insult, greed, and pride can compel even a powerful ruler toward rash confrontation. Ethically, it warns that ego-driven motives distort judgment and can be exploited strategically in conflict.
Vāyu (Bhīma’s divine father) predicts Jarāsandha’s response: when challenged, Jarāsandha—driven by wounded honor, desire for a glorious contest, and confidence in his strength—will certainly agree to fight Bhīmasena.