Shloka 9
Jarāsandha-prastāvaḥ — Nīti-cintā ca Jarāsandhasya janma-vṛttāntaḥ
The Jarāsandha Prelude: Strategic Counsel and Birth Account
Devanagari script
कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्य: कि करिष्यति | निर्वीर्ये तु कुले जातो वीर्यवांस्तु विशिष्यते,महापराक्रमी राजा कृतवीर्यके कुलमें उत्पन्न होकर भी जो स्वयं निर्बल है, वह क्या करेगा? निर्बल कुलमें जन्म लेकर भी जो बलवान और पराक्रमी है, वही श्रेष्ठ है
Transliteration
kṛtavīryakule jāto nirvīryaḥ ki kariṣyati | nirvīrye tu kule jāto vīryavāṁs tu viśiṣyate ||
Translation
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—കൃതവീര്യകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും സ്വയം നിർവീര്യനായാൽ അവൻ എന്തു ചെയ്യും? എന്നാൽ നിർവീര്യകുലത്തിൽ ജനിച്ചാലും വീര്യവാനായവൻ തന്റെ ഗുണം കൊണ്ടുതന്നെ വിശിഷ്ടനാകുന്നു।
Word by Word
कृतवीर्य-कुलेin the Kṛtavīrya family
कृतवीर्य-कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृतवीर्य-कुल
FormNeuter, Locative, Singular
जातःborn
जातः:
Karta
TypeVerb
Rootजन्
FormPast (perfective), Singular, Masculine, Nominative
निर्वीर्यःpowerless, without vigor
निर्वीर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्वीर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
किम्what
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
करिष्यतिwill do
करिष्यति:
TypeVerb
Rootकृ
FormFuture, Third, Singular
निर्वीर्येin a powerless (weak) (family)
निर्वीर्ये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिर्वीर्य
FormNeuter, Locative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कुलेin a family
कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Singular
जातःborn
जातः:
Karta
TypeVerb
Rootजन्
FormPast (perfective), Singular, Masculine, Nominative
वीर्यवान्vigorous, possessing valor
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विशिष्यतेis distinguished, excels
विशिष्यते:
TypeVerb
Rootशिष्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
Speaker
अर्जुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaK
KṛtavīryaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes