Shloka 69

Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)

Devanagari script

समारम्भो न शक्योडयमन्यथा कुरुनन्दन । राजसूयश्न कार्त्स्न्येन कर्तु मतिमतां वर,बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ कुसनन्दन! ऐसा किये बिना राजसूययज्ञका आयोजन पूर्णरूपसे सफल न हो सकेगा

Transliteration

samārambho na śakyo ’yam anyathā kurunandana | rājasūyaḥ na kārtsnyena kartuṃ matimatāṃ vara ||

Translation

ഹേ കുരുനന്ദന, ഈ സംരംഭം മറ്റെന്തുവഴിയിലും സാധ്യമല്ല. ഹേ ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ ചെയ്യാതെ രാജസൂയയജ്ഞം പൂർണ്ണമായി വിജയിപ്പിക്കാനാവില്ല.

Word by Word

• समारम्भः: undertaking; commencement
• समारम्भः: Karta
• Type: Noun
• Root: समारम्भ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शक्यः: possible; feasible
• शक्यः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शक्य
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उद्यमः: effort; enterprise
• उद्यमः: Karta
• Type: Noun
• Root: उद्यम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अन्यथा: otherwise
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा

• कुरुनन्दन: O joy of the Kurus
• Type: Noun
• Root: कुरुनन्दन
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• राजसूयम्: the Rājasūya (royal consecration sacrifice)
• राजसूयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राजसूय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• कार्त्स्न्येन: completely; in full
• कार्त्स्न्येन: Karana
• Type: Noun
• Root: कार्त्स्न्य
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• कर्तुम्: to do; to perform
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: तुमुन्, Active

• मतिमताम्: of the intelligent (people)
• Type: Adjective
• Root: मतिमत्
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Plural

• वर: O best (one)
• Type: Noun
• Root: वर
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

श्रीकृष्ण उवाच

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Kurunandana (addressed Kuru prince, typically Yudhiṣṭhira)
• Rājasūya-yajña